Archives de catégorie : Novaĵoj

Esperanto-Paradigmo, Universitato de Bonn, 6-8/09/2022

La dua renkontiĝo de Esperanto Paradigmo okazos en Bonn kun la subtemo “Pacismo en praktiko”. Surbaze de la modelo de la Esperanto-movado, la laborrenkontiĝo celas ajnan novigan kaj aŭtonomian formon de nedeviga asociiĝo inter individuoj kaj grupoj, kiuj formiĝis trans limoj kaj engaĝiĝas por pacismo. Elektante ekzemplojn el malsamaj areoj, la kunveno temigas la spertojn de malcentralizita aktivorganizado sur tutmonda nivelo kaj pridemandas kiel priskribi kaj karakterizi ilin. La celo de la kunveno estas krei spacon por intelekta diskuto pri tiuj specifaj formoj de tutmonda civitana aktivado. La 7-an de septembro je la 18:00 Ulrich Lins faros publikan prelegon pri la temo “Das gefährliche Esperanto. Hitler, Stalin und der Internationalismus”.

La programon oni povas konsulti ĉi tie.

Esperanto Paradigmo II : Pacismo en praktiko

La dua renkontiĝo de Esperanto-Paradigmo okazos ĉe la Universitato Bonn de la 6-a ĝis la 8-a de septembro 2022. Bonvenaj estas proponoj de master-studentoj, doktoriĝantoj kaj post-doktoroj. La laborlingvoj estos franca, germana kaj angla.  La venontjara renkontiĝo okazos en 2023 ĉe la Campus Condorcet en Parizo.

Informpetojn kaj kandidatiĝojn oni sendu ĝis la 30-a de junio al Marcel Koschek.

Germanlingva kaj franclingva alvoko.

Serĉante Universalan Lingvon: Esperanto kaj Politiko en Orienta Azio

La 25an de marto 2022, panelo “Serĉante Universalan Lingvon: Esperanto kaj Politiko en Orienta Azio” okazis dum la jarkonferenco de la Asocio por Aziaj Studoj en Honolulu, Havajo.
La panelo prezentis kontribuojn de Joshua Fogel (Jorka Universitato, Kanado) pri “La Frua Historio de Esperanto en Ĉinio kaj Japanio”, de Yauheniya Hudziyeva (Waseda University, Japanio) pri “Lingva Imperiismo kaj Kolonia Rezisto: Proletaj Esperantistoj en la Periferioj de la Japana Imperio”, de Kazumi Kamimura (Josai University, Japanio) pri “La Proleta Esperanto-Movado en la Epoko de Subpremo kaj Konvertiĝo” kaj Edwin Michielsen (Universitato de Toronto, Kanado) pri “Esperanto kontraŭ Faŝismo: An U-Saeng kaj la Esperanto-Komunumo dum la Ĉin-Japana Milito”. Diskutkomentojn gvidis  Nadine Willems (Universitato de East Anglia).
La prezentoj diskutis la kulturan kaj politikan historion de la Esperanto-movado, ekde ĝia komenco en Orientazio ĝis la fino de la Dua Mondmilito en 1945 kaj ekzamenis la transnaciajn trajektoriojn de intra-orientazia interŝanĝo kaj solidareco inter esperantistoj, same kiel diversajn ambiciojn, esperojn kaj strategiojn, per kiuj la movado respondis kaj adaptiĝis al la politike perfortaj momentoj de la regiona historio.

Nova historio pri la Esperanto-movado en Hispanio

En la organiza dezerto, kiu estis la postmilita Hispanio, surprizas la apero en 1947 de sendependa organizo. La Hispana Esperanto-Federacio gastigis en respondecaj postenoj esperantistojn, kiuj aliĝis al unu aŭ alia flanko dum la Hispana Milito, igante la Federacion lokon de renkontiĝo kaj repaciĝo. Por klarigi tiun spiriton de toleremo kaj reciproka respekto, Roberto Garvía analizas la Esperanto-movadon en la jardekoj antaŭ la milito. La libro emfazas ĝian diversecon, for de la stereotipoj kiel unutema, unudimensia kaj kvazaŭsekta movado. En ĝi enestas masonistoj kaj katolikoj, militistoj kaj kontraŭ-militistoj, bolŝevikoj kaj kontraŭbolŝevikoj, anarkiistoj kaj tradiciistoj, naciistoj kaj kontraŭnaciistoj, sciencistoj kaj kamparanoj, feministoj kaj konservativaj virinoj, komercistoj kaj sindikatistoj, instruistoj, inter aliaj grupoj. Ĉiu kun siaj aspiroj kaj siaj diversaj interpretoj pri tio, kion signifas Esperanto kaj ĝia “interna ideo”. Tiu ĉi diverseco estis fonto de internaj konfliktoj, sed, samtempe, de komuna lernado pri toleremo kaj respekto.

Nova artikolo pri Esperanto kaj kosmopolitismo

Kadre de sia esplorstipendio financita de la Gerda Henkel Stiftung ĉe la Freie Universität Berlin, Malte König aperigis artikolon pri Esperanto kaj kosmopolitismo en la intermilita periodo.

Pere de Esperanto la studo ekzamenas la praktikan efikon de kosmopolitaj ideoj dum la intermilita periodo. La celo estas kompreni kosmopolitismon ne kiel utopion, sed kiel praktikon. Ke Esperanto tute ne estis nereala pipa sonĝo, oni povas vidi el tio, ke la Ligo de Nacioj longe diskutis pri ĝia rekomendado kiel lerneja temo al siaj membroŝtatoj. La artikolo argumentas, ke komence de la 20-a jarcento Esperanto reprezentis veran eblon por starigi lingvan bazon por faciligi la kunkreskadon de la homaro.

“Esperanto in der Zwischenkriegszeit. Ein kosmopolitisches Projekt auf dem Prüfstand”, in: Historische Zeitschrift 314.1 (2022), S. 68-104.
https://doi.org/10.1515/hzhz-2022-0003

La heredaĵo de universala frateco

En junio 2022 okazos Kongreso de historiistoj en Barcelono. Unu el la sesioj pritraktos la historion de la Esperanto-movado. Proponoj de kontribuoj bonvenas. Eblas proponi ilin ankaŭ el aliaj fakoj el sociaj sciencoj, kiel antropologio, sociologio, politika scienco ktp. Laborlingvoj estas la kataluna, la hispana kaj la angla. La periodo por ricevi proponojn finiĝos la 10-a januaro 2022. Trovu pli da informoj ĉi tie (vidu la sesion 14). Por komentoj aŭ demandoj, skribu al jalcaldevi@uoc.edu

SAT Centjara (1921-2021)

Okaze de la centjariĝo de SAT studtago organiziĝos en Parizo, ĉe EHESS, Campus Condorcet. La 17-an de decembro estos prezentitaj diversaj prelegoj pri la lingva demando ĉe la internacioj, pri aspektoj de la vivo de Lanti, pri la laborista movado antaŭ 1921 kaj pri la SAT-kongreso en 1926 en Leningrado. Krome estos prezentita la projekto pri cifereca muzeo de la vojaĝo de Lucien Péraire al Azio (1928-1931). Konkludos la tagon atestoj de nunaj SAT-aktivuloj kaj ĝenerala diskuto pri politika agado kaj esperantismo. Lingvoj de la evento estas franca, angla kaj esperanto.

Por partopreni ĉu surloke ĉu rete, konsultu la specifan retejon kaj sendu la aliĝilon.

Kanto pri la murdita juda popolo

Denove en 2021 la eldonejo Ars Libri el Lublino liveras esperantigon de grava verko de pola juda verkisto rilate al la milittempo. La Kanto pri la murdita juda popolo estis verkita de Icĥok Kacenelson (1886-1944) tuj antaŭ li estis deportita al Aŭŝvico kaj tie murdita. La poeto, kies verkaro estas en la hebrea kaj en la jida, pretervivinta la insurekcion de la varsovia getto fuĝis al Francio kie li estis internigita en Vittel kiel nefranca judo. Li faris diversajn kopiojn de la teksto kaj kaŝis ĝin en botelojn enterigitajn apud arbro. Tiun version oni retrovis militfine.

I. Kacenelson, Kanto pri la murdita juda popolo,  dulingva eldono, trad. M. Bronŝtejn, red. T. Chmielik, Ars Libri, Lublin, 2021.

Milita antaŭsento : verkoj de Józef Czechowicz esperantigitaj

La pola poeto Józef Czechowicz (1903-1939) estas malbone konata eksterlande. Nur kelkaj poemoj aperis en la angla aŭ la germana. Tial la esperanta eldono de Mi pafos min kaj mortos kiel mil estas des pli signifa. Preter lia kapablo evoluigi ritmikon de pollingva poezio, lia verkaro atestas pri la ĝenerala etoso rifuzanta agnoski la baldaŭan katastrofon, pri la amorfa, netravidebla aspekto de pola naturo en momento de sendependecaj iluzioj nutritaj de la “saniga” (sanacja) politiko. Iuj liaj figuroj observeme distanciĝas de la socio  inspiriĝante de lia samseksemula sperto.  Czechowicz forpasis kiam la Luftwaffe bombardis Lublinon.
Józef Czechowicz, Mi pafos min kaj mortos kiel mil, trad. Kris Long, red Tomasz Chmielik, Ars Libri, Lublin, 2021.

Spertoj el la 20a jarcento: la esperanto-paradigmo

La unua seminario de la serio okazos en Berlino inter la 6-a kaj la 8-a de septembro 2021. La ĝenerala temo estos “lingvaj praktikoj en transnacia kunteksto”. La seminarion konkludos simpozio pri la nuna stato de esperanto arkivoj, merkredon la 8-an (15:30-18:00) kun partopreno de Javier Alcalde, Duncan Charters, Thomas Creusot, Pascal Dubourg Glatigny, Denis Eckert, Mark Fettes, Susanne Henschel, Marcel Koschek, Ana Manero, Laura Pettinaroli, Orlando Raola, Roland Rotsaert,  Bernhard Struck, Humphrey Tonkin, Bernhard Tuider kaj Marc Vanden Bempt.

La programon oni povas konsulti ĉi tie. La seminario estos kaj ĉeeste en Centre Marc Bloch kaj rete. Por partopreni, ĉu surloke, ĉu distance, sendu al ni mesaĝon.

Kun la financa subteno de la franc-germana universitato.

Forpasis veterana ekzilito

La 7-an julio 2021 forpasis Enric/Henri Mèlich (Esplugues de Llobregat, Katalunio, Hispanio, 1925 – Ponteilla, Francio, 2021). Dekvarjaraĝa li ekziliĝis en 1939 en Francion, kie per Andoro li helpis al la savado de homoj persekutitaj, kaj partopronis la rezistadon kontraŭ la nazismo. Komence de la kvindekaj jaroj li lernis Esperanton en Tuluzo (lia instruisto estis Étienne Guillemau), frekventis la liberecajajn rondojn de la hispanaj rifuĝintoj kaj daŭre kontribuis al la lukto kontraŭ la diktaturo. Li malfermis librejon en Perpinjano (kiu suferis terorisman atencon fare de ekstremdekstruloj) kaj kunlaboradis kun la eldonejo Ruedo Ibérico, fama pro ĝia eldonado de libroj malpermesitaj en Hispanio. Je la alveno de la demokratio, li multe kontribuis al la revivigo de la liberecana movado en Katalunio.
Lia kortuŝa membiografio legeblas en la hispana ĉi tie. Ekzistas ankaŭ franca versio. Biografieto en la kataluna legeblas ĉi tie kaj intervjuo en la hispana ĉi tie.
La bildo estas de la jaro 2000, oni filmis dokumentan filmon, liahejme.

Inaŭgurita en Barcelono placo memore al anarkiistino

La 3-an julio en Barcelono, okazis evento memore al Conxa Pérez, barcelonanino kiu dum sia tuta vivo batalis kontraŭ la faŝismo kaj la maljusto. Ŝi estis milicano dum la milito, ekziliĝis kaj konis la francajn koncentrejojn, poste dum la diktaturo revenis en Barcelonon kaj helpis al persekutitaj homoj. Lastatempe ŝi partoprenis la movadon de la Indignuloj kaj multe laboris pri la disvastigo de la historia memoro. En la paroladoj, oni ankaŭ menciis ke dum la hispana dua respubliko ŝi lernis Esperanton en ateneo Faros. La decido dediĉi al ŝi novan placon enkadriĝas en klopodado de la nuna urbestraro por vidigi en la nomoj de la urbaj stratoj la historian rolon de sociaj aktivulinoj.
Kompleta kroniko (hispane) de la evento legeblas en tiu ĉi artikolo de la ĵurnalisto Carles Cols (bezonatas registriĝo en la retejo de la ĵurnalo El Periódico).

Lingvaj Praktikoj en Transnaciaj Kuntekstoj

La anoncita seminario okazos de la 6a ĝis la 8a de septembro 2021 en Berlino.
Ĝi estas la unua el serio de kunvenoj, kiuj pritraktos malsamajn aspektojn de emancipigaj transnaciaj praktikoj ekde la fino de la 19a jarcento en komparo kun la Esperanta paradigmo.
Ĉi tiuj eventoj estas la rezulto de kunlaboro inter la Centro Marc Bloch, EHESS, la Universitato de Bonn kaj la Universitato de St. Andrews.
Danke al la financa subteno de la francgermana universitato, ni financos la partoprenon de master kaj doktoraj studentoj kaj de  junaj esploristoj el kiu ajn universitato.
Pliajn informojn vi trovos ĉe la dediĉita retejo: https://esperparadigma1.sciencescall.org/